Agresja ZSRR była realizacją ustaleń zawartego 23 sierpnia 1939 roku paktu Ribbentrop-Mołotow. Do umowy niemiecko-sowieckiej dołączono tajny protokół, w którym III Rzesza i Związek Sowiecki podzieliły między siebie strefy wpływów w Europie Środkowej i Wschodniej. Polska znalazła się w centrum tych planów.
Atak bez wypowiedzenia wojny
Rankiem 17 września wojska Armii Czerwonej przekroczyły wschodnią granicę Polski. Sowieci nie wypowiedzieli Polsce wojny. Władze ZSRR uzasadniały wkroczenie koniecznością „ochrony” ludności zamieszkującej wschodnie tereny Polski.
Radziecka dyplomacja przekazała polskiemu ambasadorowi notę, w której twierdzono, że państwo polskie przestało istnieć, a jego władze opuściły kraj. Było to uzasadnienie sowieckiej agresji, choć polski rząd nadal funkcjonował i nie zrzekł się władzy.
Polska walczyła już z Niemcami
Sowiecki atak nastąpił w chwili, gdy Polska od ponad dwóch tygodni prowadziła nierówną walkę z Niemcami. Wehrmacht nacierał z zachodu, północy i południa, a polska armia ponosiła ciężkie straty.
Otwarcie drugiego frontu na wschodzie dramatycznie pogorszyło sytuację Polski. Wojsko Polskie musiało stawić czoła kolejnemu agresorowi, co przyspieszyło załamanie obrony kraju.
Podział Polski między dwóch agresorów
W wyniku niemiecko-sowieckiego porozumienia terytorium Polski zostało podzielone pomiędzy III Rzeszę i ZSRR. Sowieci zajęli wschodnie województwa II Rzeczypospolitej, obejmujące między innymi tereny dzisiejszej Ukrainy i Białorusi.
Dla mieszkańców zajętych ziem rozpoczął się okres represji, deportacji i sowieckiego terroru. Tysiące polskich obywateli zostało aresztowanych, wywiezionych w głąb ZSRR lub zamordowanych.
Wspólna defilada w Brześciu
22 września 1939 roku w Brześciu nad Bugiem odbyła się wspólna niemiecko-sowiecka parada wojskowa. Uczestniczyli w niej żołnierze Wehrmachtu i Armii Czerwonej.
Wydarzenie było symbolicznym potwierdzeniem podziału Polski pomiędzy dwóch agresorów. Niedługo wcześniej oba totalitarne państwa wspólnie realizowały postanowienia paktu Ribbentrop-Mołotow.
17 września pozostaje symbolem sowieckiej agresji i początku okupacji wschodnich ziem II Rzeczypospolitej. To także dzień pamięci o ofiarach represji, deportacji i zbrodni popełnionych przez sowiecki aparat władzy.
fotografia: wojsko-polskie.pl
