"W publicznych wypowiedziach Burmistrz Gminy Chojna wielokrotnie padało stwierdzenie, że brak uchwalenia budżetu na 2026 rok do dnia 31 grudnia 2025 r. powoduje paraliż finansowy gminy i uniemożliwia realizację podstawowych zadań.
Wprost wskazywano, że już od 1 stycznia nie będzie możliwe finansowanie szeregu kluczowych obszarów. Wymieniano m.in., że na podstawie samego projektu budżetu nie będzie możliwe:
- przekazywanie środków do PUK Sp. z o.o. na:
- utrzymanie dróg gminnych
- akcję „zima”
- sprzątanie miasta
- utrzymanie cmentarzy
- utrzymanie zieleni miejskiej
- remonty mieszkań komunalnych
- udzielanie dotacji klubom sportowym, stowarzyszeniom, seniorom, wolontariuszom i dzieciom
- finansowanie paliwa, ubezpieczeń i napraw wozów bojowych OSP w Nawodnej
W odpowiedzi na zapytanie Przewodniczącego Rady Miejskiej, jednoznacznie wyjaśniła, że:
do czasu podjęcia uchwały budżetowej, jednak nie później niż do dnia 31 stycznia roku budżetowego, podstawą gospodarki finansowej jest projekt uchwały budżetowej (art. 240 ust. 1 ustawy o finansach publicznych).
Co kluczowe, RIO wprost wskazała, że przepis ten przyznaje organowi wykonawczemu prawo do dokonywania wydatków przewidzianych w projekcie uchwały budżetowej, w tym wydatków bieżących.
Oznacza to, że brak uchwalenia budżetu do 31 grudnia nie blokuje funkcjonowania gminy i nie powoduje automatycznego wstrzymania finansowania podstawowych zadań.
Co to oznacza w praktyce – punkt po punkcie
Nieprawdziwe jest twierdzenie, że od 1 stycznia 2026 r. nie mogły być realizowane następujące zadania:
- utrzymanie dróg gminnych i akcja „zima” – są to klasyczne wydatki bieżące, które mogą być finansowane na podstawie projektu budżetu
- sprzątanie miasta, utrzymanie zieleni i cmentarzy – również mieszczą się w katalogu wydatków bieżących niezbędnych do funkcjonowania gminy
- remonty mieszkań komunalnych – o ile zostały ujęte w projekcie budżetu, mogą być realizowane
- finansowanie PUK Sp. z o.o. – projekt budżetu stanowi podstawę do przekazywania środków na realizację zadań własnych gminy
- dotacje dla klubów sportowych, stowarzyszeń i organizacji społecznych – szczególnego sprostowania wymagają twierdzenia, jakoby kluby sportowe, stowarzyszenia, seniorzy, wolontariusze czy dzieci „pozostawali bez środków” wyłącznie z powodu nieuchwalenia budżetu do 31 grudnia.
finansowanie OSP – w przypadku Ochotniczej Straży Pożarnej w Nawodnej kluczowe znaczenie ma okoliczność, że ochrona ubezpieczeniowa pojazdu będącego własnością stowarzyszenia OSP wygasała z dniem 31 grudnia 2025 roku. Oznacza to jednoznacznie, że:
- obowiązek opłacenia składki ubezpieczeniowej dotyczył roku 2025
- w 2025 r. Gmina Chojna funkcjonowała w oparciu o uchwalony budżet
- budżet na 2026 rok nie miał żadnego wpływu na istnienie ani wymagalność tego obowiązku
Składka ubezpieczeniowa powinna zostać opłacona w roku 2025, niezależnie od tego, na jakim etapie znajdowały się prace nad budżetem na rok 2026. Łączenie kwestii ubezpieczenia wozu OSP Nawodna z nieuchwaleniem budżetu na kolejny rok nie znajduje oparcia ani w faktach, ani w przepisach prawa.
Prawo nie nakłada na radnych obowiązku uchwalenia budżetu do 31 grudnia. Ustawa o finansach publicznych wprost przewiduje, że:
- budżet może zostać uchwalony do 31 stycznia roku budżetowego
- do tego czasu gmina normalnie funkcjonuje w oparciu o projekt budżetu
Nie jest to sytuacja nadzwyczajna ani „paraliż gminy”, lecz mechanizm wprost przewidziany przez ustawodawcę, mający zapewnić ciągłość działania samorządu.
Wnioski
- brak uchwalenia budżetu do 31 grudnia nie oznacza zatrzymania finansowania gminy
- twierdzenia o braku możliwości realizacji podstawowych zadań od 1 stycznia nie mają oparcia w przepisach prawa
- odpowiedzialność za decyzje dotyczące realizacji wydatków bieżących w tym okresie spoczywa na organie wykonawczym
Debata o budżecie powinna opierać się na faktach i przepisach, a nie na budowaniu przez Panią Burmistrz wrażenia kryzysu tam, gdzie prawo przewiduje normalne, ciągłe funkcjonowanie gminy."
Bartosz Michno
Barbara Nożewnik
Monika Odróbka
Andrzej Rajfur
Radosław Stec
Patryk Szczapa
Mateusz Tołłoczko
Marlena Witek
fot. archiwum
